Cyclist Türkiye

AŞIRI EFOR ÖMRÜ KISALTIR MI?

AŞIRI EFOR ÖMRÜ KISALTIR MI?

İllüstrasyon:  Rob Milton

Britanya’nın gelmiş geçmiş en iyi bisikletçilerinden biri olan Robert Millar, büyük turların hayatını kısaltacağına dair sarsılmaz bir inanca sahipti. Fransa Turu’nun eski Dağların Kralı mayosunun sahibi bisikletçi 1998’de “Bisikletçiler gibi profesyonel atletlerin de çok uzun yaşamadığını hatırlayın. Çinliler, yalnızca belirli sayıda kalp atışının olduğunu ve bisikletin bu atışları hızlıca tükettiğini söyler.”

Mitle ilgili esas sorun- tüm kesin bilimsel çalışmaların aksine- araştırmalara yeterince güven duyulmamasından kaynaklanıyor.  Genel cerrah ve bisiklet meraklısı olan Andrew Soppitt bunun aksini savunanlardan: “Eğer durum böyle olsaydı, antrenman yapmak nabzın daha yavaş atmasını sağladığı için yaşamı uzatırdı” diyor.

Ancak İskoçyalı efsane bisikletçi bu kadarıyla da yetinmiyor. In Search of Robert Millar, kitabının yazarı Richard Moore, Millar’ın bisiklet gazetecisi William Fotheringham’a gönderdiği bir epostayı hatırlatıyor: “Olabileceğim en iyi bisikletçi olmak benim için çok önemliydi, ancak kimi zaman bu fikri kovalamak pek sağlıklı değildi… Daha fazla gelişim için zaman zaman kendime aşırı yükleme yaptım… Kısaca profesyonel bir bisikletçi olarak harcadığım bu enerjinin sonraki yaşamımı kısaltmasına göz yumdum.”

IG-Sıgma Sport ile çalışan ABCC’nin baş antrenörü Ian Goodhew aynı fikirde değil: “Siz ya da ben büyük bir turda pedal çevirmeyi denesek, muhtemelen ölürüz.”

“Büyük turlarda yalnızca mental ve fiziksel açıdan tam olarak hazırsanız yer alabilirsiniz. Sonuncu dahi gelseniz bu sizin harika bir atlet kapasiteye sahip olduğunuzu ispatlamaya yeter. Üstelik tüm bu üç hafta boyunca profesyonel bisikletçiler; suvanyörler ve beslenme alışkanlıkları bakımından dünyadaki herkesten daha iyi bakılır. Sizi öldürecek şey çalışma değil, ancak bir kaza, sakatlık yada enfeksiyon olabilir.”   

Tamamı genlerde saklı

Açıkçası genetik özellikler büyük tur bisikletçilerinin yada herhangi birinin ne kadar yaşayacağında kilit bir rol oynar. “Bazı insanlar sigara içmesine karşın bu alışkanlığından dolayı sağlığı çok fazla olumsuz etkilenmezken, bazılarının ise sigara içmesi kolayca ölümüne sebep olabilir,” diyor Soppitt. “Aynı gen süreci bisikletçiler için de geçerlidir. Profesyonel bisikletçiler aileleri de dahil muhtemelen harika atletler. Bu muhtemelen hayatlarını kısaltmaktansa uzatacak bir etkendir.”

Ve Millar, Paris’teki Sudden Death Expertise Center’ın Kasım ayında yayınladığı araştırmaların sonuçlarından cesaret alabilir. Çalışma doğrultusunda en az bir büyük turda yarışmış 786 Fransız bisikletçi aynı yaştaki genel Fransız erkek nüfusuyla kıyaslanmış. Bilim adamları açıkladıkları rakamlarla, en az bir kere Tour de France’ta yer almış bisikletçilerin standart Fransız erkeklere oranla ortalama olarak 6.3  yıl daha fazla yaşadığını ortaya koyuyor.

undefined

Yine de verilerin ne kadar karşılaştırmalı ve doğru olduğunu sorgulamak mümkün. “Tüm gözlemsel ve geçmişe yönelik araştırmalarda olduğu gibi, sürecin başında takip edilen grup, esas grupla eşleşmeyebilir,” diyor Soppitt. “Araştırmacılar hangi grubu profesyonellerle kıyaslıyor? Tıbbi kanıtlardaki altın standart, çift kör çalışma testi olarak da bilinen (ne test edenin ne de öznenin birbirini tanımadığı bir yöntem) belirli bir sürede çok sayıda insanla birlikte gerçekleştirilendir.“ Araştırma ilgi çekici ancak büyük tur bisikletçilerinin genleri ve sporcu yaşam stilleri sayesinde daha uzun yaşadığı konusunda şüpheliyim. Bu bir kant olamaz.

“Pek çok profesyonel 35 yaş civarında kariyerlerini noktalıyor,” diye ekliyor Goodhew. “Bu araştırmada esas ilginç olan profesyonellerin emekliye ayrıldıktan sonra ne yaptıklarını bilmek olmalı. Hiçbir atlet gerçekten diyet yapmak istemez. İstatistiki verilere göre, daha uzun yaşayabilirler ama emekli profesyoneller her zaman dünyanın en ince insanları olmuyor.”

Seni ne daha güçlü yapmaz…

Fransız araştırmacıların yaptığı bu çalışma bu soruyu kısmen yanıtlayabilir, çünkü eski Tour bisikletçilerini neyin öldürdüğü kayıt altına alınmış. Ölüme neden olan iki ana sebep, neoplazi (%32,2) –bu bir tümör- ve kardiyovasküler hastalıklar (%29); her ikisi de toplumda daha az sıklıkta rastlanır.

Bisikletçiler arasında kanser türü olarak en sık rastlanan, sindirim (%35), ilik (%22) ve prostat (%7). Ölüme yol açan en büyük üçüncü sebep ise (%15,8), düşmeye bağlı gerçekleşen travmalar. Eski sporcuların travmalar nedeniyle ölüm oranı genel halka oranla aynı olsa da, yaş aralığı genel nüfusla kıyaslandığında açık bir şekilde daha düşük; 30 yaşın altı. Araştırmacılar bunun nedeni olarak çok sayıdaki ölümcül trafik ve yarışlarda meydana gelen kazaları gösteriyor.

Çıkarılacak sonuç; eğer genlerin seni öldürmüyorsa trafik bunu yapabilir.

Sonuç olarak Millar haksız mı? Büyük turlarda yarışmak kazalar olmaksızın, daha uzun ve sağlıklı bir yaşamın güvencesi mi?

Tam olarak değil.

Amerikalı bilim insanlarının yaptığı araştırmalara göre maratonlar, Ironman triatlonları ve uzun mesafe bisiklet yarışları kalp ve büyük arterlerde değişimlere ve uzun süreli sakatlanmalara yol açabilir. Genel olarak kalp sağlığı için “üst sınır”, maksimum bir saat egzersiz olarak söylenir.

Kansas Saint Luke Hastanesi’nden Dr. James O’Keefe, “Fiziksel olarak aktif insanlar tam tersi kişilere oranla daha sağlıklıdır, ancak spor yaparak sağlıklı kalma konusunda aslan payının, sporu nispeten ılımlı bir süre ve seviyede tutmak olduğu unutulmamalı. Ekstrem egzersizler aslında sağlıklı bir beden taahhüt etmez. Her gün 30 ila 60 dakikadan fazla süren idmanlarda vücudunuz daha az verimli geri dönüşlerin olduğu bir noktaya ulaşır.”

Son hesaplaşma

“Hepimiz farklı nedenlerden ötürü bisiklete biniyoruz,” diyor Soppitt. “Belki daha sağlıklı olmak istiyorsunuzdur, belki yarışlarda arkadaşlarınızı yenmek yada istediğiniz kadar kalori alabilmek… Ama önemli olan egzersizin yalnızca aşırıya kaçılmadığı takdirde yararlı olacağı gerçeğidir.”

Bu şu anlama geliyor, muhtemelen büyük bir tur koşmak sağlığın için kötü… Üstelik bu sonuç sporcu bir aileden gelen iyi genlerin yararını da göz etmiş. İyi bir form düzeyine sahip profesyonel de olsan, yahut çevrende profesyonellerden oluşan bir grup senin tüm ihtiyaçlarını karşılasa da değişmiyor.

Yine de Millar tıpkı bizim gibi yatağında rahat içinde uyuyabilir. Çünkü şunu unutmamalıyız, ömür boyu yapılan egzersizler yapmayan akranlarınıza göre genellikle size daha uzun yaşam ve daha az sakatlık sunacaktır. Ancak yine de tüm kalp atışlarınızı bir kerede harcamayın.

 

Bu yazı MICHAEL DONLEVY tarafından yazılmıştır.|07 Mart 2019